1/10/2007

Αποσπάσματα από τη συνέντευξη για το περιοδικό STATUS Οκτώβριος 2007


Ερ.: Αν δεν ήσασταν πολιτικός αναλυτής, τι θα θέλατε να είστε;
Απ.: Ψυχίατρος.

Ερ.: Είναι η πολιτική «θέατρο» για άσχημους ανθρώπους;
Απ.: Μην μου ζητάτε να κάνω παραλληλισμούς του θεάτρου με την πολιτική. Το θέατρο είναι τέχνη. Και προσωπικά το θεωρώ από τις πιο συναρπαστικές απολαύσεις μου, όταν είναι πραγματικά καλό. Η πολιτική δεν μου προκαλεί συναρπαστικά συναισθήματα. Με ελκύει βεβαίως ως αντικείμενο ανάλυσης και επικοινωνίας και προσπαθώ να κάνω καλά τη δουλειά μου ως επαγγελματίας.

Ερ.: Δέχονται οι πολιτικοί συμβουλές; Ή απλώς κάνουν του κεφαλιού τους;
Απ.: Οι ικανοί πολιτικοί αναγνωρίζουν τις σωστές συμβουλές. Άρα διαλέγουν και τους κατάλληλους συμβούλους.

Ερ.: Τους τα λέτε ή τα γράφετε;
Απ.: Κάθε σύμβουλος στρατηγικής επικοινωνίας επικοινωνεί με τους πελάτες του τόσο με κείμενα, όσο και προφορικά. Όμως, στο τέλος της ημέρας, το κείμενο είναι πιο σημαντικό. Διότι είναι – αναπόφευκτα – πιο ολοκληρωμένο.

Ερ.: Λένε πως ο επιτυχημένος σύμβουλος απλώς λέει αυτό που ο πελάτης του επιθυμεί να ακούσει. Αληθεύει;
Απ.: Αυτός είναι ο ορισμός του αποτυχημένου συμβούλου επικοινωνίας!

Ερ.: Έχετε κάνει διατριβή στο ΚΚΕ στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ – πως βρεθήκατε να συνεργάζεστε με τη ΝΔ;
Απ.: Γιατί το ένα αποκλείει το άλλο;

Ερ.: Εσείς πότε και που κάνατε διακοπές φέτος το καλοκαίρι; Ήσασταν ειδοποιημένος για τις εκλογές;
Απ.: Οι διακοπές που κάνω ή δεν κάνω, δεν ενδιαφέρουν κανένα.

Ερ.: Τελικά, ποιος νίκησε στις 16 Σεπτεμβρίου; Ο Καραμανλής ή ο Καραμανλισμός;
Απ.: Η νίκη της ΝΔ αποτελεί προσωπική επιτυχία του Κώστα Καραμανλή. Αυτός ήταν, ως γνωστόν, το ισχυρό χαρτί του κυβερνώντος κόμματος. Οι όποιοι «ισμοί» δεν έχουν νόημα στην εποχή μας. Αντίθετα, τα πρόσωπα, καθώς υποχωρούν οι ιδεολογίες, παίζουν όλο και πιο σημαντικό ρόλο στις αποφάσεις των ψηφοφόρων, και ειδικά των αναποφάσιστων.

Ερ.: Ποια είναι η φράση που λέτε πιο συχνά στον Κώστα Καραμανλή;
Απ.: Θα ξεκινήσω από τη φράση που λέω συνέχεια στον εαυτό μου:
«Να παρουσιάζεις πάντα την πραγματικότητα σε εκείνον με τον οποίο συνεργάζεσαι. Όσο δυσάρεστη και εάν είναι αυτή. Και εάν σε αποκαλέσουν ‘Κασσάνδρα’, να θυμάσαι πως οι προειδοποιήσεις της Κασσάνδρας επιβεβαιώθηκαν». Λέω επίσης κάτι άλλο στον εαυτό μου: «Μην αποκαλύπτεις οτιδήποτε αφορά τη σχέση με τον οποιοδήποτε πελάτη σου».

Ερ.: Ποιο ήταν το ναδίρ της προεκλογικής εκστρατείας της ΝΔ;
Απ.: Η πιο δύσκολη στιγμή ήταν οι πυρκαγιές.

Ερ.: Βρήκατε κάποτε τον μπελά σας λέγοντας δημοσίως πως η ΝΔ είναι «φθαρμένο προϊόν». Ποιος σας γλίτωσε;
Απ.: Ας θυμηθούμε τι ακριβώς είπα τον Οκτώβριο του 1999. Τόνισα πως η ΝΔ πρέπει να αλλάξει εικόνα διότι ήταν (τότε) ένα «φθαρμένο προϊόν με ικανό αρχηγό (τον Καραμανλή)». Το είπα διότι το πίστευα. Διότι δεν κάνω εκπτώσεις στις πεποιθήσεις μου, αφού δεν είμαι μέλος κανενός κόμματος. Είπα, με δυο λόγια, το αυτονόητο δημόσια. Φυσικά, ενόχλησα. Διότι τα δυσάρεστα ενοχλούν.

Ερ.: Πως γίνεται όμως ένα «φθαρμένο προϊόν» να εξασφαλίζει μερικά χρόνια αργότερα πολιτική κυριαρχία;
Απ.: Χάρη στη στρατηγική του Καραμανλή, η ΝΔ άλλαξε εικόνα. Μετακινήθηκε στο μεσαίο χώρο. Έτσι διασφάλισε την κυριαρχία της. Άλλαξε, ως όφειλε, για να αφήσει πίσω της τη φθαρμένη εικόνα της. Αυτή ήταν η μεγαλύτερη πολιτική επένδυση του κ. Καραμανλή που συνεχίζει στρατηγικά να τον υπηρετεί.

Ερ.: Με 152 βουλευτές δεν είναι η ΝΔ ώριμο φρούτο για να χάσει την επόμενη φορά;
Απ.: Η πιο γελοία θεωρία είναι εκείνη του «ώριμου φρούτου». Στην πολιτική για να κερδίσεις τον αντίπαλό σου πρέπει να διαμορφώσεις καλύτερη εικόνα από αυτόν. Άρα κάτι πρέπει να κάνεις για να βελτιωθείς. Δεν βελτιώνεσαι μένοντας ακίνητος. Η ΝΔ δεν κυριαρχεί τώρα μένοντας ακίνητη. Άλλαξε. Ας μην ελπίζει το ΠΑΣΟΚ λοιπόν σε θεωρίες «ώριμου φρούτου». Μπορεί να επικρατήσει της ΝΔ μόνο αν αλλάξει τη δική του εικόνα. Μόνο έτσι θα εκμεταλλευθεί τις όποιες αδυναμίες της ΝΔ.

Ερ.: Γιατί μπήκε στη Βουλή ο Γιώργος Καρατζαφέρης;
Απ.: Ευνοήθηκε από την τάση για ψήφο διαμαρτυρίας κατά του δικομματισμού. Το ΛΑΟΣ είναι το κατ’ εξοχήν κόμμα διαμαρτυρίας.

Ερ.: Και γιατί πήγε τόσο καλά ο Αλέκος Αλαβάνος;
Απ.: Διότι αποστασιοποιήθηκε από τους εναγκαλισμούς του ΠΑΣΟΚ. Και έτσι εισέπραξε ψήφους διαμαρτυρίας από αυτό. Για μένα όμως το πιο εντυπωσιακό ποσοστό είναι εκείνο του ΚΚΕ. Η κα. Παπαρήγα τις σταθερές απόψεις της, τις παρουσίασε ήρεμα, καθαρά, χωρίς ακρότητες. Η στρατηγική της δικαιώθηκε.

Ερ.: Άραγε το σημερινό ΠΑΣΟΚ είναι «φθαρμένο προϊόν»;
Απ.: Το σημερινό ΠΑΣΟΚ (όπως και η χθεσινή ΝΔ) οφείλει ν’ αλλάξει εικόνα. Όσο δεν το κάνει, θα παραμένει ένα «φθαρμένο προϊόν». Το λάθος του Γιώργου Παπανδρέου είναι πως αναπαλαίωσε το κόμμα του. Αυτή η παλιά κομματική εικόνα συνέθλιψε την αρχική προσωπική του φρεσκάδα και νεωτερικότητα. Ο Γιώργος Παπανδρέου ένας ευγενής άνθρωπος, με αρχικά ενδιαφέρουσες ιδέες, πλήρωσε τους κακούς συμβούλους του. Και τα στρατηγικά του αδιέξοδα.

Ερ.: Αν δίνατε τρεις συμβουλές στον επόμενο αρχηγό του ΠΑΣΟΚ, ποιες θα ήταν αυτές;
Απ.: Δεν μ’ αρέσει να δίνω δημόσια επικοινωνιακές συμβουλές σε αρχηγούς κομμάτων. Ως αναλυτής όμως, έχω την άποψη πως το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ είναι βαθύ. Είναι στρατηγικό. Θυμίζει τη ΝΔ στη δική της μακρόσυρτη κρίση. Τώρα κάποιοι νομίζουν πως ένας «επιθετικός» και «δυναμικός» αρχηγός θα λύσει όλα τα προβλήματα. Πρόκειται για λάθος διάγνωση. Διότι αγνοείται το αληθινό πρόβλημα δηλαδή η ανάγκη για μια πραγματικά νέα εικόνα του κόμματος, με νέο στίγμα και νέες θέσεις. Το ζητούμενο δεν είναι ένας αρχηγός ως «πολιορκητικός κριός». Αλλά μια νέα στρατηγική, με μια νέα φυσιογνωμία που θα λειτουργήσει αυτή ως «πολιορκητικός κριός». Το επόμενο ζητούμενο λοιπόν είναι ένας αρχηγός που θα εκφράζει μια στρατηγική που διαμορφώνει ένα «νέο» ΠΑΣΟΚ. Ένα ΠΑΣΟΚ που θα ξανακερδίσει τον μεσαίο χώρο.

Ερ.: Στα χαρτιά (ηλικία, οικογένεια, εκπαίδευση) ο Γιώργος Παπανδρέου δεν διαφέρει και τόσο από τον Κώστα Καραμανλή. Γιατί έχασε δυο φορές;
Απ.: Πέρα από την διαφορετική προσωπικότητα, διαφέρουν οι στρατηγικές τους. Ο Γιώργος Παπανδρέου επέλεξε συγκρουσιακές στρατηγικές που, στην εποχή μας, δεν οδηγούν πουθενά. Αυτές ακύρωσαν τις δυνάμεις του, όπως είχα εκτιμήσει σε ανύποπτο χρόνο. Ο Κώστας Καραμανλής αντίθετα έχει συλλάβει το πνεύμα των καιρών.

Ερ.: Αληθεύει το ότι ο Κώστας Καραμανλής είναι κρυφός θαυμαστής του Ανδρέα Παπανδρέου;
Απ.: Είμαστε πολλοί εκείνοι που θαυμάζουμε πλευρές του Ανδρέα Παπανδρέου. Φυσικά διαφωνούμε με άλλες πλευρές των όσων εκπροσωπούσε. Όμως ακόμη και όταν διαφωνούσαμε δεν έπαυε να μας γοητεύει. Αυτό συμβαίνει με όλους τους γνήσιους πολιτικούς της σαγήνης, όπως γράφω στο πιο πρόσφατο βιβλίο μου. Όλα αυτά αντιπροσωπεύουν προφανώς αποκλειστικά δικές μου απόψεις.

Ερ.: Είναι τα σκάνδαλα «φονικό όπλο» στην πολιτική; Γιατί ο Ανδρέας επιβίωσε του 1989 – 1990;
Απ.: Επιβίωσε διότι έκαναν λάθη οι αντίπαλοί του.

Ερ.: Έχετε αποκαταστήσει τη σχέση σας με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη;
Απ.: Δεν έχω προσωπικό πρόβλημα με κανένα πολιτικό. Άλλωστε τι έχω να μοιράσω μαζί τους; Εγώ ούτε πολιτεύθηκα, ούτε πολιτεύομαι, ούτε θα πολιτευθώ. Σέβομαι κάθε σοβαρό πολιτικό. Ακόμη και όταν διαφωνώ μαζί του.

Ερ.: Κένεντι ή Νίξον;
Απ.: Ο Κένεντι ήταν «φωτεινός» πολιτικός. Ο Νίξον «σκοτεινός». Και οι δύο είχαν μεγάλες ικανότητες. Ο δεύτερος όμως είχε σοβαρότερες αδυναμίες. Όμως γι’ αυτό, ως αντικείμενο μελέτης, ως «φαινόμενο», είναι σίγουρα πιο συναρπαστικός.

Ερ.: Μιτεράν ή Θάτσερ;
Απ.: Οι ιδιωτικοποιήσεις στην εποχή μας είναι αυτονόητες. Και αυτές ταυτίζονται με την Θάτσερ και την πολιτική της. Η Θάτσερ ήταν μια πολύ ισχυρή προσωπικότητα, αλλά διαφωνώ σε πολλά μαζί της, ειδικά στην τελευταία φάση της θητείας της, όταν έγινε δογματική και άτεγκτη. Εκτιμώ τον Μιτεράν για το μείγμα του ιδεαλισμού και του ρεαλισμού του. Τέλος, ως οπαδός του μεσαίου χώρου, με εκφράζει η ισορροπία ανάμεσα στις προσεγγίσεις της ελεύθερης αγοράς και της κοινωνικής ευαισθησίας. Άρα βρίσκομαι στο μέσον όσων εξέφραζαν οι δύο πολιτικοί, που λειτουργούσαν άλλωστε την εποχή της ιδεολογικοποίησης.

Ερ.: Τι σημαίνει για τον Τζορτζ Μπους ότι ήταν κάποτε αλκοολικός;
Απ.: Για τον Μπους έχω γράψει δύο βιβλία με σκληρή κριτική για το σύνολο της πολιτικής του. Ο μεσσιανισμός του ίδιου και των ανθρώπων του («ξαναγεννημένων χριστιανών») έχουν τροφοδοτήσει τη βία και το μίσος στο χώρο του Ισλάμ. Έχουν αποσταθεροποιήσει την πιο επικίνδυνη περιοχή: Τη Μέση Ανατολή. Ο φανατισμός είναι προφανώς πολύ χειρότερος από λίγο αλκοόλ!

Ερ.: Χίλαρι Κλίντον ή Μπάρακ Ομπάμα στον Λευκό Οίκο;
Απ.: Είμαι υπέρ της στοιβαρότητας. Αυτή την αίσθηση μου δημιουργεί η Χίλαρι. Όσο και εάν με ελκύει η αντιπολεμική στάση του Ομπάμα.

Ερ.: Πιστεύετε στις δημοσκοπήσεις;
Απ.: Πιστεύω κυρίως στα «ποιοτικά» στοιχεία των δημοσκοπήσεων. Που είναι και η ουσία τους. Οι δημοσκοπήσεις για μένα δεν είναι εργαλείο πρόβλεψης. Αλλά μέσο για την διαμόρφωση στρατηγικής. Τούτο ισχύει ακόμη περισσότερο για τις ποιοτικές έρευνες (focus groups).

Ερ.: Επηρεάζουν την πολιτική οι τίτλοι των εφημερίδων; Η τηλεόραση;
Απ.: Οι πολίτες φυσικά διαβάζουν, ακούν και βλέπουν. Όμως επηρεάζονται όλο και λιγότερο από τα ΜΜΕ. Ειδικά όταν τα ΜΜΕ προκλητικά προσπαθούν να τους χειραγωγήσουν.

Ερ.: Για ποιον ξένο πολιτικό σύμβουλο έχετε εκτίμηση;
Απ.: Τον Φίλιπ Γκουλντ που διαμόρφωσε την στρατηγική του Μπλερ με βάση τα focus groups.

Ερ.: Ποια ξένα περιοδικά διαβάζετε;
Απ.: Αγαπημένο μου περιοδικό είναι το “New York Review of Books”. Έχει εξαιρετικές αναλύσεις. Είμαι συνδρομητής σε πολλά αγγλόφωνα περιοδικά. Όχι μόνο πολιτικά. Μουσικά. Ταξιδιωτικά.

Ερ.: Πως ακονίζεται η πολιτική σκέψη; Με ουίσκι και πούρο – ή με υγιεινή διατροφή;
Απ.: Γράφοντας βιβλία. Κάθε περίπου ενάμιση χρόνο γράφω ένα βιβλίο. Ετοιμάζω κάτι νέο, που αναλύει όλη τη διαδρομή προς τη «μάχη του 2007». Είναι σχεδόν έτοιμο. Όλα τα άλλα που λέτε αποτελούν εστία χαλάρωσης.

Ερ.: Λένε πως η εξουσία παράγει την ανάγκη για περισσότερη εξουσία. Συμφωνείτε;
Απ.: Δεν με συναρπάζει η εξουσία. Το πάθος γι’ αυτή, μου είναι ξένο. Λόγω της δουλειάς μου, αν βρεθώ συμβουλευτικά κοντά σε κάποια εξουσία, κρατάω αποστάσεις ασφαλείας. Μ’ αρέσει να συμβουλεύω. Όχι να εξουσιάζω. Βεβαίως συχνά συμβουλεύω, είτε στο χώρο των επιχειρήσεων, είτε σε αυτόν της πολιτικής, εκείνους που δίνουν εντολές και έχουν εξουσία. Όμως η εξουσία είναι δική τους. Όχι δική μου. Κάνω λοιπόν ό,τι μου ταιριάζει. Και ελπίζω να έχω κάποιο ταλέντο σ’ αυτό που κάνω.





<< επιστροφή